Ingmar Bergman o roli sztuki, artysty i swojej z katedrą w Chartres w tle

„Kiedy w katedrę uderzył piorun i spłonęła do szczętu, ze wszystkich stron świata, na podobieństwo olbrzymich mrówek tworzących procesje, poczęli ściągać ludzie, tysiące ludzi, by odbudować katedrę na dawnym miejscu. Pracowali wszyscy wytrwale: budowniczowie, artyści, robotnicy, kuglarze, szlachta, księża i mieszczanie – aż postawili katedrę na nowo. Pracowali z uporem, bez rozgłosu, nie ujawnili swoich nazwisk, nie wiadomo do dziś kto odbudował słynną katedrę w Chartres.

Kiedy sztuka oddzieliła sie od kultu straciła swoją siłe – i dziś nie potrafilibyśmy wznieść katedry od fundamentów.Transmisja została przerwana, pępowina przecięta, obecnie sztuka żyje własnym suchotniczym życiem, sama sie mnoży degeneruje. Dawniej artysta nie ujawniał swego nazwiska, był anonimowy, wszystko tworzył na chwałę Pana. Żył i umierał jak inni artyści, nie przejmował sie takimi sprawami jak wieczne wartości, nieśmiertelność, arcydzieło, bo nie mialy one wtedy sensu.Zdolność tworzenia była darem, kwitło poczucie pewności i pokora. Dziś człowiek posiadł co prawda najwyższe możliwości tworzenia, stało sie to jednak jego zgubą. Najdrobniejszą rankę, nieledwie cień bólu badamy obecnie pod mikroskopem, jakby to miało jakieś ponadczasowe znaczenie. Izolację, subiektywizm i indywidualizm chroni artysta jak najwiekszą świetość. Zleżliśmy się jak owce do wielkiej zagrody i narzekamy bez przerwy na naszą samotność, nie słuchamy się nawzajem, możemy sie łacno stratować na śmierć. Drepcemy ciągle w kółko i ograniczani stale wyłącznie własnymi troskami – nie odróżniamy już fałszu od prawdy i fanaberii zbrodniarza od najszlachetniejszej idei.

Zapytany więc, po co tworzę filmy, pragnę odpowiedzieć, że chciałbym być jak owi budowniczowie katedry na wielkiej równinie. Pragnąłbym wykuć z kamienia głowę smoka, figurę aniołą, diavła, albo może świętego, wszystko jedno co , liczy sie bowiem tylko radość tworzenia. Wierzę lub nie, jestem chrześcijaninem lub nie – chciałbym mieć swój udział w zbiorowym dziele budowania katedry”


About this entry